L'espressione "spada di Damocle" è diventata, nell'uso corrente, sinonimo di un pericolo che può abbattersi da un momento all'altro sulla testa di una persona. In questo significativo episodio potrai capirne il perché
Hic tyrannusA ipse iudicavit quam1 esset beatus. Nam cum quidam2 ex eius adsentatoribus, Damocles, commemoraret in sermone copias eius, opes, maiestatem dominatus3, rerum abundantiam, magnificentiam aedium regiarum negaretque4 umquam beatiorem quemquam5 fuisse, "Visne"7 inquit:6 "igitur, o Damocle, quoniam8 te haec vita delectat, ipse eam degustare et fortunam experiri meam?". Cum ille se6 cupere dixisset, iussit9 conlocari hominem in aureo lecto, strato10 pulcherrimo textili stragulo magnificis operibus picto, abacosque compluris11 ornavit argento auroque caelato. Tum ad12 mensam eximia forma pueros delectos consistere iussit9 eosque nutum illius intuentis13 diligenter ministrare. Aderant unguenta, coronae, incendebantur odores, mensae conquisitissimis epulis extruebantur: fortunatus sibi Damocles videbatur.14 In hoc medio15 apparatu fulgentem gladium e lacunari, saeta equina aptum16, demitti iussit, ut17 impenderet illius beati cervicibus. Itaque nec pulchros illos ministratores aspiciebat nec plenum artis argentum nec18 manum porrigebat in mensam; iam ipsae defluebant coronae; denique exoravit tyrannum ut19 abire liceret, quod20 iam beatus nollet esse.
Cicerone, Tusc. 5. 61-62